TS 13615:2023 Standardının Detaylı Özeti
Kapsam:
Bu standart, atık elektrikli ve elektronik eşyaların kirletici parametrelerinin giderilerek uygun koşullarda türlerine göre ayrıştırılması, arındırılması, sökülmesi, parçalanması sonrasında geri kazanım veya geri dönüşüme uygun ürün elde etmek üzere faaliyet gösteren işletmelerin yapısal özelliklerini, işletmecilik kurallarını, çalışanların özelliklerini ve güvenlik ile ilgili kuralları kapsamaktadır. Standart metninde “atık elektrikli ve elektronik eşya işleme tesisi” ifadesi yerine “iş yeri” ifadesi kullanılmıştır.
Bağlayıcı Atıflar:
Bu standart, diğer standart ve dokümanlara atıflar yapmaktadır. Atıflar metin içerisinde belirtilmiş olup, tarihli atıflarda yalnızca alıntı yapılan baskı geçerlidir. Tarihli olmayan dokümanlar için ise atıf yapılan dokümanın (tüm tadiller dahil) son baskısı geçerlidir.
Terimler ve Tanımlar:
- İş Yeri: TS 13346’da tanımlanan iş yerleri.
- Atık: Üreticisi veya elinde bulunduran kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyal.
- Elektrikli ve Elektronik Eşya (EEE): Alternatif akımla 1000 Volt, doğru akımla 1500 Volt’u geçmeyecek şekilde kullanılan ve elektrik akımına veya elektromanyetik alana bağımlı olan eşyalar.
- Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya (AEEE/E-atık): Elektrikli ve elektronik eşyaların atık durumundaki bileşenleri, unsurları ve sarf malzemeleri.
- Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya Kabul Ünitesi: Tartım, kayıt, radyasyon ölçümü ve atığın uygunluk kontrolünün yapıldığı ünite.
- Atık Stok Sahası: Türlerine göre gruplandırılan atık elektrikli ve elektronik eşyaların biriktirildiği, tamamı kapalı ve zemini geçirimsiz ünite.
- Atık Elektrikli ve Elektronik Eşya İşleme: Atık yönetimi yönetmeliğinin EK-2/A ve EK-2/B’sinde yer alan arındırma, söküm ve parçalama işlemleri.
Genel Kurallar:
- Yapısal Özellikler ile İlgili Kurallar:
- Fiziksel Yapı: İş yerlerinin fiziksel yapısının hijyen ve güvenlik standartlarına uygun olması gerekmektedir. Acil çıkış yolları ve yangın güvenliği düzenlemelerine uyulmalıdır.
- Tesis Düzeni: İş yerinin, atık elektrikli ve elektronik eşyaların uygun şekilde ayrıştırılması ve işlenmesine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
- Depolama Alanları: Atıkların türlerine göre ayrıştırıldığı ve uygun şekilde depolandığı kapalı alanlar sağlanmalıdır.
- İşletmecilik ile İlgili Kurallar:
- Kalite Yönetim Sistemi: İş yerinde sunulan hizmetlerin kalite yönetim sistemi standartlarına uygun olması gerekmektedir. Müşteri şikayetleri ve geri bildirim mekanizmaları oluşturulmalıdır.
- İş Akışları: İş yerinde belirli bir iş akışının ve prosedürlerin takip edilmesi gerekmektedir. Bu akışlar, atıkların uygun şekilde işlenmesini ve geri kazanılmasını sağlamalıdır.
- Dökümantasyon: İş yerindeki tüm faaliyetlerin ve işlemlerin uygun şekilde dökümante edilmesi gerekmektedir. Bu dökümanlar, denetim ve izleme faaliyetlerinde kullanılmalıdır.
- Teknik Donanım ile İlgili Kurallar:
- Donanım Uyumu: İş yerinde kullanılan tüm teknik donanımın ilgili standartlara uygun olması gerekmektedir. Donanımın düzenli olarak bakım ve onarımı yapılmalıdır.
- Ölçüm Cihazları: Kullanılan ölçüm cihazlarının düzenli olarak kalibre edilmesi ve uygun şekilde çalıştığının kontrol edilmesi gerekmektedir.
- Ekipman Güvenliği: Teknik donanımın ve ekipmanların güvenli kullanımı ile ilgili önlemler alınmalıdır. Çalışanların bu donanımları güvenli bir şekilde kullanabilmeleri için gerekli eğitimler verilmelidir.
- Çalışanlar ile İlgili Kurallar:
- Çalışan Özellikleri: İş yerinde çalışacak kişilerin belirli niteliklere sahip olması gerekmektedir. Bu nitelikler, iş yerinin faaliyetlerine uygun olarak belirlenmelidir.
- Eğitim ve Gelişim: Çalışanlara düzenli olarak eğitimler verilmeli ve mesleki gelişimleri desteklenmelidir. İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri zorunlu olmalıdır.
- İş Sağlığı ve Güvenliği: Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tüm düzenlemelere uymaları gerekmektedir. İş yerinde güvenli bir çalışma ortamı sağlanmalıdır.
- Kimlik Kartları: Çalışanların tanıtıcı kimlik kartları bulundurması zorunludur.
- Güvenlik ile İlgili Kurallar:
- Yangın Güvenliği: İş yerinde yangın güvenliği ile ilgili gerekli tüm önlemler alınmalı ve yangın ekipmanları düzenli olarak kontrol edilmelidir.
- Acil Durum Planları: İş yerinde acil durumlarda uygulanacak prosedürler belirlenmeli ve bu prosedürler tüm çalışanlara öğretilmelidir.
- Gürültü Kontrolü: İş yerinde gürültü düzeylerinin belirli sınırlar içinde tutulması gerekmektedir. Gürültü düzeylerinin kontrolü için gerekli önlemler alınmalıdır.
- İş Yeri Güvenliği: Genel iş yeri güvenliği ile ilgili tüm düzenlemelere uyulmalı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlanmalıdır.
Bazı önemli noktalar:
- İş yeri, TS 13346 İş Yerleri – Genel Kurallar standardına uygun olmalıdır.
- İş yeri, çevreye zarar vermeyecek şekilde tasarlanmalı ve işletilmelidir.
- İş yerinde atık elektrikli ve elektronik eşyaların kabul ünitesi, atık stok sahası, arındırma ve söküm, kesme ve ayırma, kırma-parçalama-ayırma üniteleri, geçici depolama alanları ve ürün stok sahası bulunmalıdır.
- İş yeri, atık elektrikli ve elektronik eşyaların kategorilere göre depolanması için gerekli alana sahip olmalıdır.
- İş yerinde kapasiteye uygun kantar, kayıt sistemi, radyasyon ölçüm cihazı, yağ tutucu ve emici malzeme, yangın söndürme ve paratoner sistemi bulunmalıdır.
- İş yerinde atık elektrikli ve elektronik eşyaların arındırma işleminden önce çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesini sağlayan sistem kurulmalıdır.
- İş yerinde cıva, PCB ve radyoaktif madde içeren atık elektrikli ve elektronik eşyaların tespiti ve ayrılması için gerekli sistemler bulundurulmalıdır.
- İş yerinde atık elektrikli ve elektronik eşyalardan elde edilen malzemelerin özelliklerine göre ayrı ürün stok alanları bulundurulmalıdır.
Ek Hükümler ve Diğer Bilgiler:
Standartta ayrıca çeşitli ekler ve kaynaklar yer almaktadır. Bu ekler, işletmelerin faaliyetlerini düzenlerken dikkate almaları gereken ek bilgileri ve düzenlemeleri içermektedir.
Bu özet, standardın genel içeriği ve önemli noktaları hakkında bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Detaylı bilgi için bizimle iletişime geçiniz.